TAREKS Nedir? İthal Üründe CE Denetimi ve Başvurunun 6 Adımı

TAREKS, yani Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi, Ticaret Bakanlığı'nın ithalat ve ihracattaki ürün güvenliği denetimlerini elektronik ortamda ve risk esaslı yürüttüğü internet tabanlı uygulamadır (Ticaret Bakanlığı). CE işareti taşıması gereken bir ürünü ithal ediyorsanız, gümrük beyannamesini tescil ettirmeden önce TAREKS'ten bir referans numarası almanız gerekir. Sistem başvurunuzu risk analizinden geçirir: ürün ya doğrudan geçer ya da belge kontrolü, fiziki muayene veya laboratuvar testine yönlendirilir.

Bu rehber, CE kapsamındaki ürünleri ithal eden firmalar ve onların gümrük müşavirleri için hazırlandı. 1 Ocak 2026'da yürürlüğe giren "CE" İşareti Taşıması Gereken Bazı Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/9) ve Bakanlığın 2026 tarihli uygulama rehberi esas alınarak yazıldı. Firma tanımlamadan sonuç türlerine kadar süreci 6 adımda anlatır.

Yazıdaki fotoğraflar temsilîdir ve yapay zekâ ile üretilmiştir; akış şeması CE Belgelendirme'nin özgün grafiğidir.

Kısaca: 5 temel nokta

• Gümrükten önce yapılır. CE kapsamındaki ithalat denetimi, gümrük beyannamesinin tescilinden önce TAREKS üzerinden yapılır. Alınan referans numarası beyannamenin 44 numaralı hanesine yazılır ve verildiği tarihten itibaren 1 yıl geçerlidir.
• Önce firma tanımlanır. İmza sirkülerinde yer alan firma yetkilisi, e-imzasıyla firmayı TAREKS'e tanımlar ve işlem yapacak kullanıcıları yetkilendirir.
• Belgeler sırayla istenir. Başvuruda gümrük belgesi ve fatura yüklenir. Ürün fiili denetime yönlendirilirse onaylı Türkçe tercümesiyle AB uygunluk beyanı, başvuru günü dâhil 20 iş günü içinde yüklenir.
• Belge tarihleri önemli. Bakanlık rehberi, AB uygunluk beyanı ve test raporlarının taşıma belgesinden önce veya aynı gün düzenlenmiş olmasını esas alır.
• Referans numarası uygunluk belgesi değildir. TAREKS'ten geçmek, ürünün mevzuata uygun ve güvenli olduğu anlamına gelmez. Sorumluluk 7223 sayılı Kanun uyarınca ithalatçıdadır.

TAREKS nedir, kim kullanır?

TAREKS, ürün güvenliği mevzuatı ve teknik düzenlemeler uyarınca yapılan denetim, uygunluk ve izin işlemlerinin elektronik ortamda ve risk esaslı yürütülmesi için kurulan internet tabanlı uygulamadır (ÜGD 2026/9, madde 3). Eskiden her ithal partisi denetlenirken, TAREKS ile yalnızca risk analizinde riskli bulunan partiler fiili denetime yönlendiriliyor (Ticaret Bakanlığı).

Sistemi, denetime tabi bir ürünü ithal eden her firma kullanır. Kamu kurumları da dâhil tüm gerçek ve tüzel kişiler "firma" sayılır. Uygulamada başvuruları çoğu zaman firmanın yetkilendirdiği bir çalışan ya da gümrük müşaviri yapar. Fiili denetim, belge kontrolü, işaret kontrolü, fiziki muayene ve laboratuvar testinden biri veya birkaçıdır. CE kapsamındaki ürünlerde denetim birimi Türk Standardları Enstitüsü (TSE)'dür (ÜGD 2026/9, madde 3).

TAREKS'in yalnızca ithalatta uygulanan bir işlem olduğunu unutmayın. Ürünün CE uygunluğunu imalatçı sağlar. TAREKS, bu uygunluğun belgelerini ithalat sırasında kontrol eder. Kavramlar arasındaki farkı CE belgesi, AT uygunluk beyanı ve test raporu farkı rehberimizde anlattık.

Hangi ürünler TAREKS denetimine tabi?

ÜGD 2026/9, Ek-1'deki yönetmeliklerin kapsamına giren ve Ek-2'deki GTİP listesinde yer alan ürünlerin serbest dolaşıma girişini kapsar. Ek-1'deki başlıca yönetmelikler şunlardır (Resmî Gazete, 31.12.2025, 33124 4. mükerrer):

Ürününüzün kapsamda olup olmadığını belirleyen, 12 haneli GTİP kodudur. GTİP'iniz Ek-2'de değilse bu Tebliğ kapsamında TAREKS başvurusu yapmazsınız. Ancak GTİP listede olduğu hâlde ürün ilgili yönetmeliğin kapsamına girmiyorsa, başvuru sırasında kapsam dışı beyanı yapılır (ÜGD 2026/9, madde 7). Kapsam dışı beyan edilen bir ürünün ilk ithalatı fiili denetime yönlendirilir (Ticaret Bakanlığı CE denetim rehberi, 2026).

Makineler ayrı bir tebliğe tabidir. 2006/42/AT kapsamındaki makineler, Makinaların İthalat Denetimi Tebliği (ÜGD 2026/32) ile denetleniyor. Bu tebliğin eklerinde iki GTİP listesi var: listelerden birindeki makineler için ithalat denetim ön izni gerekiyor (Ticaret Bakanlığı). Makine ithal ediyorsanız GTİP'inizin hangi listede olduğunu önce kontrol edin. Makine CE sürecinin kendisini makine CE belgesi rehberimizde anlattık.

TAREKS başvurusu nasıl yapılır? 6 adım

1. Firmayı TAREKS'e tanımlayın

Firma tanımlamayı yalnızca firmanın imza sirkülerinde yer alan ve firmayı temsil ve ilzama yetkili firma yetkilisi yapabilir. Bunun için yetkilinin elektronik imzası hazır olmalıdır. Yetkili önce Bakanlığın "Yetkilendirme Başvuruları" sayfasından TAREKS için yetkilendirme başvurusu yapar, ardından e-imza uygulamaları ana sayfasındaki "Firma Tanımlama (TAREKS)" bölümünden firmayı kaydeder. Firma bilgileri MERSİS'ten çekilir ve TAREKS taahhütnamesi e-imzayla imzalanır. Sonuç, beyan edilen e-posta adresine bildirilir (ÜGD 2025/28 Uygulama Rehberi).

Firmayı temsile yetkili kişilerden birinin tanımlama yapması yeterlidir. MERSİS'teki bilgileriniz güncel değilse önce onları güncelleyin; TAREKS üzerinden değiştiremezsiniz.

2. İşlem yapacak kullanıcıları yetkilendirin

Başvuruları her zaman firma yetkilisinin yapması gerekmez. Yetkili, TAREKS'te profil sekmesindeki "Yetkilendirme" bölümünden firma kullanıcısı atar ve yetki için bir başlangıç ve bitiş tarihi belirler. Kullanıcının da önce kendi yetkilendirme başvurusunu yapmış olması gerekir. Kullanıcı ilk girişte taahhütnameyi e-imzasıyla imzalar ve firma adına yaptığı işlemlerden firmayla birlikte sorumlu olur (ÜGD 2025/28 Uygulama Rehberi).

Denetim süreciyle ilgili bildirimler, kullanıcının yetkilendirme başvurusunda beyan ettiği e-posta adresine gönderilir. Bakanlık, kullanıcıya ulaşmayan bildirimlerden sorumlu değildir (ÜGD 2026/9, madde 10). Bu yüzden düzenli takip edilen bir e-posta adresi kullanın.

3. Başvuruyu yapın ve ilk belgeleri yükleyin

Firma kullanıcısı, Bakanlık sitesindeki "E-İşlemler" bölümünden ya da e-Devlet üzerinden TAREKS'e girer. İthal partisinin bilgilerini girer ve Tebliğin Ek-3'ünün birinci ve ikinci maddelerindeki belgeleri yükler (ÜGD 2026/9, madde 5):

• Gümrük belgesi: Eşyanın durumuna göre özet beyan, TIR karnesi, transit refakat belgesi, taşıma belgesi (konşimento, CMR, CIM), serbest bölge işlem formu ya da önceki rejime ait gümrük beyannamesi.
• Fatura veya proforma fatura.

Başvuru üzerine TAREKS bir başvuru numarası verir. Beyan edilen bilgilerin doğru, eksiksiz ve zamanında sunulmasından firma ve kullanıcı sorumludur. Marka, model, miktar ve GTİP'i faturayla birebir aynı girin; yanlış beyan, başvurunun iptal edilmesine ve yeniden başvurmanıza yol açar.

4. Risk analizi sonucunu bekleyin

TAREKS, başvuruyu firmanın geçmiş ithalat ve piyasa gözetimi sonuçları, imalatçı, giriş gümrüğü, ürünün cinsi, markası, modeli, fiyatı, miktarı ve menşe ülkesi gibi bilgilerle risk analizinden geçirir (ÜGD 2026/9, madde 3 ve 8). İki sonuç vardır:

• Fiili denetime yönlendirilmezse ithalat için TAREKS referans numarası doğrudan oluşturulur.
• Fiili denetime yönlendirilirse dosya TSE'ye düşer ve bir sonraki adıma geçilir.

Bazı başvurular için referans numarası doğrudan oluşturulur, ancak risk analizi bunları da denetime yönlendirebilir. A.TR dolaşım belgeli ürünler, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın üretim girdisi muafiyeti yazısı bulunan ürünler ve AQAP veya GMP belgeli sanayicilerin kendi ihtiyaçları için yaptıkları ithalat bu gruptadır (ÜGD 2026/9, madde 6).

5. Fiili denetim için AB uygunluk beyanını yükleyin

Ürün fiili denetime yönlendirildiyse, Ek-3'ün üçüncü maddesindeki belgeyi başvuru günü dâhil 20 iş günü içinde TAREKS'e yüklemeniz gerekir. Bu belge, onaylı Türkçe tercümesiyle birlikte AB uygunluk beyanıdır. Süresinde yüklenmeyen başvuru olumsuz sonuçlanır. Gerekirse sistemden ilave süre istenebilir (ÜGD 2026/9, madde 9). Denetmen ayrıca ek belge isteyebilir. Uygulama rehberine göre ek belgeler, denetmenin ilk talep tarihinden itibaren 45 gün içinde sunulmazsa başvuru "Ret: Belge Eksikliği" ile sonuçlanır (Ticaret Bakanlığı CE denetim rehberi, 2026).

Fiili denetimde TSE sırasıyla kapsamı, belgeleri, ürün üzerindeki işaretleri ve gerekirse laboratuvar testini kontrol eder. Rehbere göre belgelerin Türkçe olması esastır, İngilizce belgeler de kabul edilir ve gerekirse noter onaylı tercüme istenebilir. Ancak AB uygunluk beyanı için Tebliğ'in Ek-3'ü, onaylı Türkçe tercümesini ayrıca istiyor. Rehbere göre test raporu şu durumlarda istenir:

• Ürün, temel güvenlik şartları bakımından ciddi risk oluşturabileceğine dair şüpheli özellikler gösterirse.
• AB uygunluk beyanındaki marka, model gibi bilgiler ürünle uyuşmazsa.
• Beyanda atıf yapılan direktif veya standartlar güncellenmişse ya da ürünü karşılamadığı için değiştirilmişse.
• Beyan, taşıma belgesi tarihinden sonra düzenlenmişse.

Sunulan test raporları güncel olmalı, mevzuat zorunlu kılıyorsa akredite bir laboratuvar veya onaylanmış kuruluş tarafından düzenlenmeli ve tarihi, rehberin esas aldığı gibi taşıma belgesinden önce veya aynı gün olmalıdır. Gümrüklü sahadaki denetim veya numune alımı sırasında ithalatçı adına bulunan kişi vekâletname göstermelidir (Ticaret Bakanlığı duyurusu).

6. Referans numarasını gümrük beyannamesine yazın

Denetim olumlu sonuçlanırsa ya da ürünün kapsam dışı olduğu tespit edilirse TAREKS referans numarası oluşturulur. Bu numaranın gümrük beyannamesinin 44 numaralı hanesine ithalatçı tarafından yazılması zorunludur. Numara, verildiği tarihten itibaren 1 yıl geçerlidir (ÜGD 2026/9, madde 11).

Denetim nasıl sonuçlanır?

Bakanlığın CE denetim rehberi, fiili denetimin sonuçlarını ayrı ayrı adlandırır. En sık karşılaşılanlar şunlardır (Ticaret Bakanlığı CE denetim rehberi, 2026):

Etiket, işaret (marka, model ve CE işareti hariç) veya ambalaj gibi ürünün özünü değiştirmeden gümrük sahasında giderilebilecek eksiklikler için yazılı elleçleme talebinde bulunabilirsiniz. Uygun görülürse 30 güne kadar süre verilir. Test sonuçlarına itiraz süresi 15 iş günüdür (Ticaret Bakanlığı CE denetim rehberi, 2026).

Yaptırımlar da önemlidir. Tebliğe aykırı hareket eden kullanıcının yetkisi fiilin ağırlığına göre 1 ila 12 ay askıya alınabilir ve firmanın başvuruları aynı süre boyunca fiili denetime yönlendirilebilir (ÜGD 2026/9, madde 13).

Ret alırsanız ne olur?

Ret alan ürün serbest dolaşıma giremez. Rehber, ret alan ürünlerin transiti için ayrı bir usul (Ek-7) öngörür; uygunsuz adaptörler için de mahrecine iade, üçüncü ülkeye transit, ihraç kaydıyla satış veya imha seçeneklerini sayar. Uygunsuzluk giderilebiliyorsa, örneğin eksik test raporu tamamlanıp ürün uygun hâle getirilirse, yeniden TAREKS başvurusu yapılabilir (Ticaret Bakanlığı CE denetim rehberi, 2026).

Örnek: elektrikli su ısıtıcısı ithalatı

Aşağıdaki örnek varsayımsaldır. Bir ithalatçı, LVD ve EMC kapsamındaki 2.000 adet elektrikli su ısıtıcısını konteynerle deniz yoluyla getiriyor. Başvurusu fiili denetime yönlendiriliyor. Yüklediği AB uygunluk beyanının tarihi, konşimentonun tarihinden iki gün sonra.

• Rehbere göre beyanın taşıma belgesinden sonra düzenlenmiş olması, test raporu istenmesi için bir nedendir.
• İthalatçı, beyanın dayandığı akredite laboratuvar test raporlarını yükler; raporların tarihi taşıma belgesinden öncedir ve standartlar günceldir.
• Etiket kontrolünde ithalatçının adresi ambalajda yoktur. Başka uygunsuzluk bulunmadığı için başvuru "Koşullu Kabul-Tali Eksiklik" ile sonuçlanabilir; bu eksiklik piyasa gözetiminde takip edilir.

Bu örnekte ek belge talebinin kaynağı tek bir tarih hatasıdır; ithalatçı adresi ise ayrı bir eksikliktir. Beyanın tarihini sevkiyattan önce kontrol etmek, bu ek belge talebinin önüne geçebilir.

TAREKS'te en sık yapılan hatalar

1. Belge tarihleri. Taşıma belgesinden sonra tarihlenen AB uygunluk beyanı test raporu istenmesine yol açar. Rehber, beyan ve raporların taşıma belgesinden önce veya aynı gün düzenlenmesini esas alır (Bakanlık rehberi).
2. Uyuşmayan bilgiler. Beyandaki marka ve model ile faturadaki ve ürün etiketindeki bilgiler farklıysa denetim zorlaşır.
3. Eksik ithalatçı bilgisi. Ürün veya ambalaj üzerinde ithalatçının adı ve adresi bulunmalıdır. Bu bilgi tespit edilemezse başvuru "Koşullu Kabul-Tali Eksiklik" ile sonuçlanır ve eksiklik piyasa gözetiminde takip edilir (Bakanlık rehberi).
4. Adaptörleri unutmak. Ana ürün kapsam dışı olsa bile, çıkarılabilir adaptörler için AB uygunluk beyanı istenir (Bakanlık rehberi).
5. GTİP'i kontrol etmemek. Tebliğin kapsamı GTİP listesine göre belirlendiği için, beyan edilen GTİP'in gümrük müşaviriyle birlikte teyit edilmesi pratik bir önlemdir.
6. Takip edilmeyen e-posta. 20 iş günlük süre, bildirimin okunup okunmamasından bağımsız işler (ÜGD 2026/9, madde 10).

TAREKS referans numarası ne anlama gelmez?

TAREKS'ten referans numarası almak, ürününüzün CE kurallarına uygun olduğunun kanıtı değildir. Tebliğ bunu açıkça yazar: ithalata izin verilmesi veya referans numarası oluşturulması ürünün mevzuata uygun ve güvenli olduğu anlamına gelmez. Bu numara ithalat dışında bir amaçla ya da uygunluk kanıtı olarak kullanılamaz. İthalatçı, ürün denetlensin ya da denetlenmesin, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu uyarınca ürünün güvenli ve mevzuata uygun olmasından sorumludur (ÜGD 2026/9, madde 12).

Bu nedenle ürün gümrükten geçtikten sonra da piyasa gözetimi ve denetimi yapılabilir. İthalatçı olarak üstlendiğiniz yükümlülükleri ithalatçı ve dağıtıcı yükümlülükleri sayfamızda özetledik.

TAREKS öncesi dosya kontrolü

TAREKS, CE kapsamındaki ithalatta gümrükten önceki son kapıdır, ancak ürünün uygunluğunu kanıtlamaz; yalnızca sunduğunuz belgeleri ve gerekirse ürünü risk esaslı kontrol eder. Başvurunun sorunsuz geçmesi büyük ölçüde gümrükten önce hazırlanan dosyaya bağlıdır: doğru GTİP, ürünle birebir uyuşan ve taşıma belgesinden önce tarihlenmiş AB uygunluk beyanı, güncel standartlara göre düzenlenmiş test raporları ve ürün üzerinde eksiksiz işaretleme. İthalat öncesinde bu dosyayı gözden geçirmek için gümrük ve ithalat uygunluk desteği hizmetimize bakabilirsiniz.

Bu rehber hakkında

• Yazar: Eren İşman, makine mühendisi, kalite ve CE uygunluk alanında 25 yıllık deneyim.
• İnceleme: Ersin Çetin, 25 yılı aşkın süredir yönetim sistemleri baş denetçisi; CE Belgelendirme'nin sahibidir.
• Hazırlama yöntemi: Bu makale yapay zekâ desteğiyle hazırlandı; fotoğraf görünümlü dört görsel yapay zekâ ile üretilmiştir ve temsilîdir. Madde atıfları Resmî Gazete'de yayımlanan ÜGD 2026/9 metninden, firma tanımlama adımları ÜGD 2025/28 uygulama rehberinden, denetim sonuçları ve test raporu kuralları Bakanlığın 2026 tarihli CE uygulama rehberinden doğrulandı. Bu rehber genel bilgi amaçlıdır; ürününüze özgü kapsam kararı için güncel tebliğ ekleri esas alınmalıdır. Son gözden geçirme: 20 Ekim 2026.
• Çıkar beyanı: İnceleyen, CE Belgelendirme'nin sahibidir; inceleme şirket içinde yapılmıştır. CE Belgelendirme, CE uygunluk danışmanlığı veren bir firmadır; onaylanmış kuruluş veya TAREKS denetim birimi değildir.
• Editoryal ilkeler ve düzeltme: Mevzuat atıfları yalnızca Resmî Gazete ve Ticaret Bakanlığı kaynaklarından yapılır ve tarihlenir; örnekler varsayımsal olarak işaretlenir. Hatalı veya güncelliğini yitirmiş bir bilgi görürseniz iletişim sayfamızdan bildirin.