Makina Emniyeti Yönetmeliği

Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), makineler, değiştirilebilir teçhizat, güvenlik aksamları, kaldırma aksesuarları, zincirler, halat ve kayışlar, kısmen tamamlanmış makineler kapsamındaki ürünlerin güvenlik, sağlık ve çevre koruma gerekliliklerini düzenleyen Türk teknik mevzuatıdır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülmektedir ve AB 2006/42/AT direktifi ile tam uyumludur.

Makina yönetmeliği, Sanayi makineleri ve üretim hatları (CNC, pres, talaş kaldırma vb.); Kaldırma ve taşıma ekipmanları (vinç, transpalet, forklift); Tarım, gıda ve ambalajlama makineleri gibi ürünleri kapsar. Ürününüzün kapsama girip girmediği teknik özellikler ve kullanım amacı dikkate alınarak belirlenir.

Makina CE işareti süreci şu adımlardan oluşur: Ürünün makine tanımına ve EK IV listesine göre sınıflandırılması → EN ISO 12100 metodolojisi ile risk değerlendirmesinin yapılması → Uygulanabilir C-tipi (ürün spesifik) standartların tespiti → Elektriksel güvenlik (EN 60204-1) ve gerekirse fonksiyonel güvenlik (EN ISO 13849-1) testlerinin tamamlanması. Süreç sonunda AT/AB Uygunluk Beyanı imzalanır ve ürüne CE işareti iliştirilir.

Evet, ürün kategorisine ve risk sınıfına bağlı olarak onaylanmış kuruluş (Notified Body) müdahalesi zorunludur. Modül seçimine göre tip incelemesi, üretim kalite güvencesi veya birim doğrulama yapılır.

Makina teknik dosyası en az şunları içerir: Makinenin genel tanımı ve kullanım amacı, Makine ve parçalarının tasarım çizimleri ile detaylı imalat dokümantasyonu, Temel gerekliliklere uygunluğu kanıtlayan hesaplama ve deney sonuçları, EN ISO 12100'e göre risk değerlendirme raporu ve koruyucu önlemler, Elektriksel güvenlik (LVD) test raporları. Teknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren en az 10 yıl saklanmak zorundadır.

2006/42/AT kapsamında uygulanan başlıca harmonize EN standartları EN ISO 12100, EN ISO 13849-1, EN 60204-1 olarak sıralanabilir. Harmonize standartlara uygunluk, yönetmeliğin temel gerekliliklerine "uygunluk karinesi" sağlar. Güncel liste için AB Resmi Gazete (OJ) yayınları takip edilmelidir.

AT/AB Uygunluk Beyanı, üreticinin ürünün 2006/42/AT ve diğer ilgili AB mevzuatına uygun olduğunu tek başına beyan ettiği yasal belgedir. İçeriği: İmalatçı (ve varsa yetkili temsilci) adı, ticari unvanı ve adresi, Ürünün tanımı, model, tip, seri numarası ve izlenebilirlik bilgisi, Uygulanan AB direktifinin/yönetmeliğinin tam referansı, Uygunluk sağlanan harmonize standartların liste hâlinde referansları, Onaylanmış kuruluş adı, kimlik numarası ve düzenlenen belge referansı (gerekiyorsa). Beyan üretici veya yetkili temsilcisi tarafından imzalanır.

Süreç, ürünün karmaşıklığına, test sayısına ve onaylanmış kuruluş müdahalesinin gerekip gerekmediğine bağlı olarak değişir. Tipik olarak öz beyan süreçleri 2–6 hafta, onaylanmış kuruluş gerektiren süreçler 3–9 ay arasında tamamlanır. Teknik dosya hazırlığı ve test süreleri toplam süreyi doğrudan etkiler.

Hayır. CE işareti, ürünün ilgili AB Yeni Yaklaşım direktif(ler)i ve Türk yönetmelikleri kapsamına girdiğinde iliştirilir. Kapsam dışı ürünlere CE iliştirilmesi 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu uyarınca yanıltıcı işaretleme sayılır ve idari para cezasına konu olur.

Türkiye, 1/95 sayılı Gümrük Birliği Kararı kapsamında AB Yeni Yaklaşım direktiflerini ulusal mevzuatına aktarmıştır. Makina Emniyeti Yönetmeliği, AB 2006/42/AT direktifinin Türkçe karşılığıdır ve teknik gereklilikler açısından AB metni ile bire bir uyumludur. Bu nedenle Makina kapsamında üretilen ürünler hem Türkiye'de hem AB pazarında serbest dolaşıma sahiptir.

Yasal bir zorunluluk değildir ancak teknik dosya hazırlığı, modül seçimi, harmonize standart belirlenmesi ve onaylanmış kuruluş yönetimi uzmanlık gerektirir. Profesyonel danışmanlık, süreç süresini kısaltır ve uygunluk hatalarından kaynaklı pazara giriş gecikmelerini önler.

EN ISO 12100 — Makine güvenliği — Genel tasarım ilkeleri, risk değerlendirmesi Bu standarda uygunluk, 2006/42/AT kapsamındaki ilgili temel gerekliliklere uygunluk karinesi sağlar.