Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (TPED)

Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (TPED) (2010/35/AB), tehlikeli madde taşımacılığında (adr/rid/adn) kullanılan taşınabilir basınçlı ekipmanlar kapsamındaki ürünlerin güvenlik, sağlık ve çevre koruma gerekliliklerini düzenleyen Türk teknik mevzuatıdır. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülmektedir ve AB 2010/35/AB direktifi ile tam uyumludur.

TPED yönetmeliği, Sınai ve tıbbi gaz tüpleri (oksijen, asetilen, LPG vb.); Tank konteynerleri ve portatif tanklar; Çok elemanlı gaz konteynerleri (MEGC) gibi ürünleri kapsar. Ürününüzün kapsama girip girmediği teknik özellikler ve kullanım amacı dikkate alınarak belirlenir.

TPED CE işareti süreci şu adımlardan oluşur: Ekipmanın ADR/RID/ADN kapsamında yer aldığının teyidi → Uygulanabilir tasarım/imalat standartlarının (EN ISO) belirlenmesi → Onaylanmış kuruluşa AB Tip İncelemesi (Modül B) başvurusu → İmalat aşaması uygunluk değerlendirmesi (Modül D/E/F). Süreç sonunda AT/AB Uygunluk Beyanı imzalanır ve ürüne CE işareti iliştirilir.

Evet, ürün kategorisine ve risk sınıfına bağlı olarak onaylanmış kuruluş (Notified Body) müdahalesi zorunludur. Modül seçimine göre tip incelemesi, üretim kalite güvencesi veya birim doğrulama yapılır.

TPED teknik dosyası en az şunları içerir: Ürünün genel açıklaması ve kullanım amacı, Tasarım ve imalat çizimleri, devre şemaları, parça listeleri, Uygulanan harmonize standartların listesi ve sapma gerekçeleri, Risk değerlendirme raporu ve alınan koruyucu önlemler, Akredite laboratuvar test ve muayene raporları. Teknik dosya, ürünün piyasaya arzından itibaren en az 10 yıl saklanmak zorundadır.

2010/35/AB kapsamında uygulanan başlıca harmonize EN standartları EN ISO 11120, EN 1968, EN 14025 olarak sıralanabilir. Harmonize standartlara uygunluk, yönetmeliğin temel gerekliliklerine "uygunluk karinesi" sağlar. Güncel liste için AB Resmi Gazete (OJ) yayınları takip edilmelidir.

AT/AB Uygunluk Beyanı, üreticinin ürünün 2010/35/AB ve diğer ilgili AB mevzuatına uygun olduğunu tek başına beyan ettiği yasal belgedir. İçeriği: İmalatçı (ve varsa yetkili temsilci) adı, ticari unvanı ve adresi, Ürünün tanımı, model, tip, seri numarası ve izlenebilirlik bilgisi, Uygulanan AB direktifinin/yönetmeliğinin tam referansı, Uygunluk sağlanan harmonize standartların liste hâlinde referansları, Onaylanmış kuruluş adı, kimlik numarası ve düzenlenen belge referansı (gerekiyorsa). Beyan üretici veya yetkili temsilcisi tarafından imzalanır.

Süreç, ürünün karmaşıklığına, test sayısına ve onaylanmış kuruluş müdahalesinin gerekip gerekmediğine bağlı olarak değişir. Tipik olarak öz beyan süreçleri 2–6 hafta, onaylanmış kuruluş gerektiren süreçler 3–9 ay arasında tamamlanır. Teknik dosya hazırlığı ve test süreleri toplam süreyi doğrudan etkiler.

Hayır. CE işareti, ürünün ilgili AB Yeni Yaklaşım direktif(ler)i ve Türk yönetmelikleri kapsamına girdiğinde iliştirilir. Kapsam dışı ürünlere CE iliştirilmesi 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu uyarınca yanıltıcı işaretleme sayılır ve idari para cezasına konu olur.

Türkiye, 1/95 sayılı Gümrük Birliği Kararı kapsamında AB Yeni Yaklaşım direktiflerini ulusal mevzuatına aktarmıştır. Taşınabilir Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (TPED), AB 2010/35/AB direktifinin Türkçe karşılığıdır ve teknik gereklilikler açısından AB metni ile bire bir uyumludur. Bu nedenle TPED kapsamında üretilen ürünler hem Türkiye'de hem AB pazarında serbest dolaşıma sahiptir.

Yasal bir zorunluluk değildir ancak teknik dosya hazırlığı, modül seçimi, harmonize standart belirlenmesi ve onaylanmış kuruluş yönetimi uzmanlık gerektirir. Profesyonel danışmanlık, süreç süresini kısaltır ve uygunluk hatalarından kaynaklı pazara giriş gecikmelerini önler.

EN ISO 11120 — Dikişsiz çelik gaz tüpleri — 150 L üzeri taşınabilir tüpler Bu standarda uygunluk, 2010/35/AB kapsamındaki ilgili temel gerekliliklere uygunluk karinesi sağlar.